Cách chuẩn bị đồ hợp nhất cho Việt Nam là mặc nhiều lớp mỏng, ưu tiên vải nhanh khô, luôn có áo mưa và đồ chống nắng, rồi thêm đồ ấm nếu đi miền Bắc hay vùng núi từ khoảng tháng 11 đến tháng 3. Một chuyến từ Bắc vào Nam trong cùng một tháng có thể đi qua cả cái rét ẩm của Hà Nội, cơn mưa dầm của Huế và nắng gắt của TP.HCM, nên bộ đồ "cho cả chuyến" phải linh hoạt.
Tin vui là gần như mọi thứ đều mua được tại chỗ, từ áo mưa, nón lá, áo khoác đến kem chống nắng, ở chợ, siêu thị và cửa hàng tiện lợi khắp nơi. Vì vậy không cần mang quá nhiều; chỉ cần mang những thứ khó mua đúng cỡ hoặc đúng loại như giày đi bộ đã quen chân, thuốc cá nhân, đồ giữ nhiệt tốt. Bài này đi theo từng vùng và từng mùa, kèm một bảng gợi ý tổng hợp.
Nguyên tắc chung cho mọi mùa
Nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày. Thời tiết trong ngày ở Việt Nam đổi khá nhanh, trong nhà, trên xe, trung tâm thương mại lại bật điều hoà rất lạnh. Một áo thun, một áo sơ mi dài tay mỏng và một áo khoác nhẹ có thể phối cho hầu hết tình huống.
Vải nhanh khô. Độ ẩm cao, mưa bất chợt, mồ hôi nhiều khiến đồ cotton dày lâu khô, dễ có mùi, nhất là mùa nồm miền Bắc hay mùa mưa miền Nam. Vải pha sợi tổng hợp mỏng, linen thoáng là lựa chọn dễ chịu.
Giày dép hai đôi. Một đôi giày đi bộ kín, êm, đã quen chân; một đôi sandal quai hậu chịu nước để đi mưa, đi biển, lội đường ngập. Ở nhà người Việt và nhiều homestay, khách cởi giày ở cửa, nên giày dễ tháo xỏ là một điểm cộng.
Che nắng là thói quen quanh năm. Người Việt che nắng kỹ: mũ, khẩu trang, áo chống nắng, găng tay khi đi xe máy. Nắng nhiệt đới mạnh kể cả khi trời có mây. Kem chống nắng, kính râm và một chiếc mũ rộng vành nên có trong túi.
Áo mưa luôn trong túi hay cốp xe. Mưa ở Việt Nam đến nhanh và to. Áo mưa mỏng dùng một lần tiện mang theo; áo mưa bộ áo – quần tốt cho đi xe máy đường dài; áo mưa kiểu cánh dơi phổ biến trong thành phố nhưng dễ bay khi gió lớn.
Miền Bắc: từ áo phao mùa đông đến áo chống nắng mùa hè
Từ khoảng tháng 12 đến tháng 2, đi miền Bắc cần đồ ấm thật sự: áo giữ nhiệt mặc trong, áo len hoặc nỉ, áo khoác chắn gió hay áo phao nhẹ bên ngoài, khăn quàng, tất dày. Những ngày rét đậm, người Hà Nội ra đường như đi xứ lạnh. Nhà ở và nhà nghỉ thường không có sưởi trung tâm, nên mang thêm bộ đồ ngủ ấm và tất đi trong nhà vì sàn gạch rất lạnh. Tháng 11 và tháng 3 chỉ cần áo khoác vừa, sáng tối mặc thêm, trưa cởi bớt.
Mùa nồm, khoảng tháng 2 đến tháng 4, quần áo phơi lâu khô. Mang đủ đồ để thay trong vài ngày, ưu tiên vải mỏng, và mang theo vài gói hút ẩm cho vali nếu ở lâu. Giày đế bám tốt quan trọng vì sàn, cầu thang ẩm trơn.
Mùa hè miền Bắc, khoảng tháng 5 đến tháng 8, nóng ẩm, có những đợt nắng nóng gay gắt xen giông mưa. Mặc đồ sáng màu, rộng, thoáng; mang mũ, khẩu trang, áo chống nắng dài tay nếu đi xe máy; luôn có áo mưa. Mùa thu, khoảng tháng 9 đến tháng 11, là mùa nhẹ nhàng nhất: áo mỏng ban ngày, áo khoác nhẹ buổi tối, kem dưỡng ẩm vì trời hanh.
Miền Trung: mưa dầm cuối năm, nắng rát giữa năm
Đi miền Trung vào khoảng tháng 9 đến tháng 12, đồ chống mưa là ưu tiên số một: áo mưa bộ hoặc áo khoác không thấm nước có mũ, ô gấp chắc, giày hay sandal chịu nước, túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ. Phía bắc đèo Hải Vân, nhất là Huế, cuối năm còn lạnh ẩm, cần thêm áo khoác ấm. Mang dư quần áo vì trời mưa nhiều ngày, phơi khó khô, và nên chọn chỗ ở có dịch vụ giặt sấy.
Từ khoảng tháng 4 đến tháng 8, miền Trung nắng gắt, có ngày gió tây khô nóng ở phía bắc. Lúc này cần đồ thoáng, mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng chịu nước nếu đi biển, áo chống nắng mỏng dài tay. Uống nhiều nước, mang theo bình nước cá nhân. Nhiều người địa phương đội nón lá khi làm việc ngoài trời, và một chiếc nón lá mua tại chỗ vừa che nắng tốt vừa là món quà kỷ niệm.
Nam Bộ: nắng, mưa chiều và cái lạnh của điều hoà
Nam Bộ nóng quanh năm, nên tủ đồ chủ yếu là đồ mùa hè: áo thun, áo sơ mi mỏng, quần vải nhẹ, váy thoáng, sandal. Mùa khô, đặc biệt tháng 3, tháng 4, nắng rất gắt; đồ chống nắng và nước uống là thứ không thể thiếu. Mùa mưa, khoảng tháng 5 đến tháng 11, thêm áo mưa mỏng, ô gấp, và đôi dép chịu nước cho những lúc phải lội qua đoạn đường ngập.
Điều người mới đến hay bất ngờ là cái lạnh trong nhà. Văn phòng, rạp phim, trung tâm thương mại, xe khách giường nằm, xe limousine và máy bay đều bật điều hoà rất lạnh. Một áo khoác mỏng hay khăn choàng trong túi giúp tránh cảm lạnh khi ra vào liên tục giữa nóng và lạnh. Xe khách đường dài đi đêm nhất định cần áo ấm hoặc chăn mỏng.
Về miền Tây Nam Bộ, mang thêm thuốc chống muỗi, quần áo dài tay mỏng cho buổi chiều tối, và một áo phao nếu định đi xuồng nhỏ mà không chắc chỗ thuê có sẵn áo phao vừa cỡ trẻ em.
Vùng núi và Đà Lạt: chuẩn bị như đi nơi lạnh, kể cả mùa hè
Vùng núi phía Bắc và các cao nguyên như Đà Lạt lạnh hơn đồng bằng nhiều. Đà Lạt mát quanh năm, đêm và sáng sớm có khi khá lạnh; mang áo khoác ấm, khăn và giày kín bất kể tháng nào. Vùng núi phía Bắc mùa đông có thể xuống gần hoặc dưới không độ trên những ngọn núi cao, cần đồ giữ nhiệt, áo phao, găng tay, mũ len.
Kể cả mùa hè, trên núi buổi tối và sáng sớm vẫn mát lạnh, mưa nhiều. Đi trekking hay đi xe máy đường đèo cần giày cổ cao chống trượt, áo mưa bộ, túi chống nước cho đồ điện tử, đèn pin, sạc dự phòng, và ít đồ ăn nhẹ. Các thị trấn vùng cao có chợ bán áo ấm, áo mưa, giày ủng cho người địa phương, mua tại chỗ được nếu thiếu.
Ánh nắng trên núi cũng mạnh hơn bạn nghĩ vì không khí loãng và trong. Kem chống nắng và son dưỡng môi vẫn cần, nhất là mùa khô hanh.
Giữ khô điện thoại, giấy tờ và tiền khi trời mưa, khi đi biển
Mưa lớn bất chợt và những chuyến đi xuồng, đi biển là lúc đồ điện tử và giấy tờ dễ hỏng nhất. Một túi chống nước nhỏ có dây đeo cho điện thoại, hộ chiếu, thẻ ngân hàng là món rẻ mà đáng giá; ở Việt Nam, túi kiểu này bán nhiều ở các thành phố biển và chợ. Hộ chiếu nên để trong túi nhựa có khoá kéo, kể cả khi để trong ba lô, vì ba lô thấm nước nhanh hơn bạn nghĩ khi ngồi sau xe máy dưới mưa.
Ở Việt Nam, thanh toán bằng quét mã và chuyển khoản trên điện thoại rất phổ biến, nên điện thoại hỏng hay hết pin giữa đường gây phiền nhiều hơn mất một ít tiền mặt. Mang sạc dự phòng, cáp sạc dự phòng, và luôn có một ít tiền mặt mệnh giá nhỏ để ở chỗ khác ví chính. Mùa nồm và mùa mưa, giữ máy ảnh, máy tính trong túi có gói hút ẩm, không để trong cốp xe máy cả ngày.
Khi đi biển, đừng để đồ đạc trên bãi cát rồi cùng xuống tắm cả nhóm. Gửi đồ ở khách sạn, tủ khoá của bãi tắm, hoặc để một người ở lại trông. Nắng gắt cũng làm điện thoại quá nóng, tự tắt; để máy trong bóng râm hay trong túi vải.
Bảng gợi ý đồ mang theo theo vùng và mùa
Bảng chỉ liệt kê những thứ đặc trưng cho từng hoàn cảnh; đồ dùng cá nhân thường ngày không nhắc lại.
| Hoàn cảnh | Nên mang | Có thể mua tại chỗ |
|---|---|---|
| Miền Bắc, khoảng tháng 12 – 2 | Áo giữ nhiệt, áo khoác ấm, khăn, tất dày, kem dưỡng ẩm | Áo phao, găng tay, mũ len, dép đi trong nhà |
| Miền Bắc mùa nồm | Đồ mỏng nhanh khô, giày đế bám, gói hút ẩm | Máy hút ẩm (nếu ở lâu), móc phơi đồ |
| Miền Trung mùa mưa | Áo khoác chống nước, giày chịu nước, túi chống nước | Áo mưa bộ, ô, ủng |
| Biển mùa hè | Kem chống nắng chịu nước, kính râm, áo bơi chống nắng | Nón lá, mũ rộng vành, áo phao trẻ em |
| Nam Bộ quanh năm | Đồ mỏng sáng màu, áo khoác mỏng cho điều hoà | Áo mưa mỏng, khẩu trang, áo chống nắng |
| Vùng núi, Đà Lạt | Giày đi bộ cổ cao, áo ấm, đèn pin, sạc dự phòng | Áo mưa bộ, áo ấm, găng tay |
Với thiết bị điện, Việt Nam dùng điện 220V, phần lớn ổ cắm nhận được cả phích chân dẹt lẫn chân tròn. Sạc điện thoại, máy tính đời mới thường dùng được dải điện áp rộng, nhưng máy sấy tóc hay thiết bị chỉ chạy 110V thì cần bộ đổi điện áp.
Trang phục khi vào đền, chùa, di tích và nhà người Việt
Bất kể mùa nào, khi vào đền, chùa, nhà thờ, lăng tẩm và các di tích, nên mặc kín đáo: áo che vai, quần dài hoặc váy dài qua gối. Nhiều nơi không cho vào nếu mặc quần quá ngắn, áo hai dây; một số điểm có cho mượn hoặc bán khăn choàng ở cổng, nhưng tự chuẩn bị vẫn tiện hơn. Mùa hè nóng, một chiếc khăn choàng mỏng hay áo sơ mi dài tay mỏng trong túi giải quyết được chuyện này.
Khi vào chính điện chùa, nhà thờ họ hay nhà người Việt, thường phải cởi giày dép. Sandal hay giày lười dễ tháo là lựa chọn tiện. Đi viếng đám tang hay dự lễ trang trọng thì chọn màu tối, giản dị; đi đám cưới thì mặc lịch sự, tránh trắng toát hoặc đen toàn thân để không lẫn với cô dâu hay lễ tang.
Ở vùng nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ăn mặc giản dị, kín đáo cũng giúp bạn dễ được người dân đón tiếp hơn. Đồ bơi chỉ mặc ở bãi biển, hồ bơi; lên phố, vào quán ăn thì nên khoác thêm áo.
Câu hỏi thường gặp
Đi Việt Nam tháng 12 cần mang áo khoác dày không?
Tuỳ nơi đến. Nếu đi Hà Nội, vùng núi phía Bắc hay Đà Lạt thì cần áo khoác ấm, thậm chí áo phao cho vùng núi. Nếu chỉ ở TP.HCM, Nam Bộ hay biển phía Nam thì chỉ cần một áo khoác mỏng cho buổi sáng và nơi có điều hoà lạnh.
Có nên mua áo mưa mang từ nước ngoài sang không?
Không cần thiết. Áo mưa đủ loại bán khắp nơi ở Việt Nam, từ cửa hàng tiện lợi tới chợ, giá phải chăng và hợp với kiểu đi xe máy ở đây. Chỉ nên mang áo khoác chống nước tốt nếu định đi bộ đường dài hoặc trekking vùng núi.
Mặc quần short đi chơi ở Việt Nam có được không?
Ở thành phố, biển và nơi vui chơi thì hoàn toàn bình thường. Khi vào đền chùa, di tích, cơ quan nhà nước hay đến thăm nhà người lớn tuổi, nên mặc quần dài hoặc váy qua gối và áo che vai để thể hiện sự tôn trọng.
Đi xe máy ở Việt Nam cần chuẩn bị gì về trang phục?
Bắt buộc đội mũ bảo hiểm cài quai đúng cách. Nên mặc áo dài tay chống nắng, đeo khẩu trang, kính, găng tay, đi giày kín thay vì dép lê. Luôn có áo mưa bộ trong cốp xe. Đi đường dài vào mùa lạnh ở miền Bắc cần thêm áo chắn gió và găng tay ấm.
Có cần mang thuốc chống muỗi không?
Nên mang, hoặc mua ngay khi đến. Muỗi nhiều vào mùa mưa, ở vùng sông nước miền Tây, vùng ven rừng và ngoại thành. Mặc quần áo dài tay vào buổi chiều tối, dùng thuốc chống muỗi, ngủ màn hoặc phòng kín có điều hoà giúp giảm nguy cơ bị đốt và các bệnh do muỗi truyền.
Giày nào hợp nhất để đi lại ở Việt Nam?
Một đôi giày đi bộ êm, kín, đã quen chân cho phố và di tích, cộng một đôi sandal có quai hậu chịu nước cho biển, mưa và đường ngập. Đi vùng núi thì thêm giày cổ cao đế bám. Chọn kiểu dễ tháo xỏ vì sẽ phải cởi giày khá thường xuyên.