Công dân Việt Nam có căn cước gắn chip có thể mở tài khoản ngân hàng ngay trên ứng dụng trong vài phút bằng cách chụp giấy tờ, quét chip và quét khuôn mặt. Việt kiều và người nước ngoài thường phải ra quầy giao dịch với hộ chiếu còn hạn cùng thị thực hoặc thẻ tạm trú hợp lệ, có ngân hàng hỏi thêm giấy tờ chứng minh cư trú hay việc làm. Từ năm 2025, tài khoản phải được đối chiếu sinh trắc học khuôn mặt với giấy tờ tuỳ thân thì mới giao dịch trực tuyến được.
Mỗi ngân hàng có quy trình nội bộ hơi khác nhau, và yêu cầu với người nước ngoài thay đổi theo loại thị thực, thời hạn cư trú. Bài này không gọi tên ngân hàng nào tốt nhất, mà giải thích nguyên lý để bạn chuẩn bị đúng giấy tờ, hỏi đúng câu khi ngồi trước giao dịch viên, và chọn được loại tài khoản hợp với việc mình cần.
Vì sao nên có tài khoản trong nước, kể cả khi đã có thẻ quốc tế
Ở Việt Nam, tài khoản ngân hàng trong nước không chỉ để giữ tiền mà là phương tiện thanh toán chính: quét mã ở quán ăn, trả tiền nhà, đóng học phí cho con, trả tiền điện nước, nhận lương, mua vé tàu xe. Thẻ quốc tế giải quyết được một phần, nhưng phần lớn người bán nhỏ và chủ nhà chỉ nhận chuyển khoản. Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam cũng thường được công ty trả lương vào tài khoản trong nước.
Với Việt kiều, tài khoản trong nước giúp nhận tiền gửi từ nước ngoài thuận tiện hơn, lo các khoản cho cha mẹ, đóng phí quản lý nhà cửa khi vắng nhà. Với người Việt chuyển vùng, việc này đơn giản hơn nhiều, chỉ là chọn ngân hàng có chi nhánh hay ATM gần nơi ở mới, vì tài khoản cũ vẫn dùng được trên toàn quốc.
Một lưu ý cho người mới về hay mới đến: một số khoản như tiền cọc thuê nhà phải trả ngay từ tuần đầu. Hãy dự trù vài ngày đến vài tuần trước khi có tài khoản và chuẩn bị phương án tạm như tiền mặt hoặc nhờ người quen chuyển hộ có giấy tờ rõ ràng.
Giấy tờ thường cần theo từng nhóm người
Bảng dưới là các loại giấy tờ thường được yêu cầu theo nguyên tắc chung. Danh sách cụ thể do từng ngân hàng quyết định trong khuôn khổ quy định của Ngân hàng Nhà nước, nên hãy hỏi trước khi đi.
| Nhóm | Giấy tờ chính | Thường hỏi thêm | Kênh mở |
|---|---|---|---|
| Công dân Việt Nam trong nước | Căn cước gắn chip | Số điện thoại chính chủ | Ứng dụng hoặc quầy |
| Việt kiều mang quốc tịch Việt Nam | Căn cước hoặc hộ chiếu Việt Nam còn hạn | Địa chỉ liên lạc tại Việt Nam | Quầy, có nơi cho mở trực tuyến |
| Việt kiều chỉ có quốc tịch nước ngoài | Hộ chiếu nước ngoài, thị thực hoặc giấy miễn thị thực còn hạn | Địa chỉ cư trú tại Việt Nam | Quầy giao dịch |
| Người nước ngoài đi làm, đi học | Hộ chiếu, thị thực hoặc thẻ tạm trú còn hạn | Hợp đồng lao động, xác nhận của trường, giấy phép lao động | Quầy giao dịch |
| Trẻ em dưới 15 tuổi | Giấy tờ của trẻ và của cha mẹ hoặc người giám hộ | Giấy khai sinh | Quầy, cha mẹ đi cùng |
Với người nước ngoài, thời hạn còn lại của thị thực hoặc thẻ tạm trú thường quyết định ngân hàng có mở tài khoản hay không và mở loại nào. Người vào bằng thị thực du lịch ngắn hạn thường khó mở hoặc chỉ được mở tài khoản với thời hạn ngắn. Mang bản gốc giấy tờ, không chỉ bản chụp, và chuẩn bị số điện thoại Việt Nam đã đăng ký chính chủ.
Mở tài khoản trực tuyến qua ứng dụng: từng bước cho người có căn cước chip
Đây là cách nhanh nhất với công dân Việt Nam, kể cả người vừa đổi căn cước mới. Toàn bộ quá trình làm trên điện thoại, không cần ra quầy.
- Tải ứng dụng chính thức của ngân hàng từ kho ứng dụng, kiểm tên nhà phát triển. Không cài ứng dụng từ đường link lạ gửi qua tin nhắn.
- Chọn mở tài khoản mới, nhập số điện thoại chính chủ để nhận mã xác minh.
- Chụp hai mặt căn cước theo hướng dẫn, rồi áp căn cước vào mặt sau điện thoại để ứng dụng đọc chip qua NFC. Nếu điện thoại không có NFC, một số ngân hàng cho đối chiếu bằng cách khác hoặc yêu cầu ra quầy.
- Quay khuôn mặt theo chỉ dẫn: nhìn thẳng, quay trái phải, chớp mắt. Đây là bước đối chiếu sinh trắc học với ảnh trong chip.
- Chọn số tài khoản, đặt tên đăng nhập, mật khẩu và mã PIN giao dịch. Một số ngân hàng cho chọn số đẹp, có thể kèm phí.
- Đăng ký thẻ nếu cần, chọn nhận tại chi nhánh hay giao về nhà. Thẻ ghi nợ thường mất vài ngày.
Sau khi mở xong, chuyển thử một khoản nhỏ từ tài khoản khác vào để chắc tài khoản đã hoạt động. Ghi lại số tài khoản và tên ngân hàng ở nơi an toàn, vì đây là thông tin bạn đưa cho chủ nhà, công ty và người thân.
Xác thực khuôn mặt: quy định mới và điều người ở nước ngoài lâu cần biết
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2024, ngân hàng phải xác thực sinh trắc học khuôn mặt cho giao dịch chuyển tiền trực tuyến vượt một ngưỡng nhất định, và từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, tài khoản chưa được đối chiếu sinh trắc học với giấy tờ tuỳ thân sẽ không thực hiện được giao dịch trực tuyến. Đây là quy định của Ngân hàng Nhà nước nhằm chặn tài khoản mượn danh, tài khoản thuê để lừa đảo.
Với công dân có căn cước chip, việc cập nhật làm ngay trên ứng dụng. Với người dùng hộ chiếu nước ngoài, chip hộ chiếu hoặc quy trình ngân hàng không cho đối chiếu từ xa, thường phải ra quầy để giao dịch viên chụp và đối chiếu trực tiếp. Việt kiều có tài khoản mở từ nhiều năm trước rồi sang nước ngoài sống nên kiểm tra tài khoản đã được cập nhật chưa, nếu chưa thì tranh thủ lần về nước gần nhất để làm.
Khi đổi giấy tờ, ví dụ đổi căn cước hay gia hạn hộ chiếu, thẻ tạm trú, bạn cũng nên cập nhật thông tin với ngân hàng. Giấy tờ hết hạn mà không cập nhật có thể khiến tài khoản bị hạn chế giao dịch đúng lúc bạn đang cần chuyển tiền.
Chọn ngân hàng và loại tài khoản: những câu nên hỏi
Chi nhánh và ATM có gần nơi ở, nơi làm không? Phần lớn giao dịch làm trên ứng dụng, nhưng vẫn có lúc phải ra quầy: cập nhật giấy tờ, xử lý thẻ bị khoá, rút tiền mặt số lớn. Một chi nhánh trong bán kính dễ đi giúp những việc này nhẹ hơn.
Ứng dụng có giao diện tiếng Anh không? Với người nước ngoài, câu hỏi này quan trọng hơn lãi suất. Hầu hết ngân hàng lớn có bản tiếng Anh, nhưng mức độ đầy đủ khác nhau, nhất là phần thông báo và hướng dẫn xác thực.
Phí duy trì và số dư tối thiểu là bao nhiêu? Một số gói tài khoản miễn phí, một số thu phí quản lý hằng tháng hoặc yêu cầu duy trì số dư. Hỏi rõ biểu phí áp dụng cho loại tài khoản bạn mở, vì phí nhỏ cộng dồn nhiều năm cũng đáng kể.
Có nhận chuyển tiền từ nước ngoài và cho chuyển ra nước ngoài không? Người nhận lương bằng ngoại tệ, nhận kiều hối hoặc cần chuyển tiền về nước nên hỏi ngân hàng có tài khoản ngoại tệ, quy trình nhận tiền quốc tế và giấy tờ cần khi chuyển đi.
Thẻ đi kèm là thẻ nội địa hay thẻ quốc tế? Thẻ nội địa đủ cho rút tiền và thanh toán trong nước; thẻ quốc tế cần khi mua hàng trên mạng nước ngoài hay đi du lịch. Có thể mở cả hai.
Có hỗ trợ khách hàng bằng tiếng Anh qua tổng đài không? Khi thẻ bị khoá lúc nửa đêm, một tổng đài hiểu tiếng Anh là khác biệt rất lớn với người chưa rành tiếng Việt.
Tài khoản cho con và cho cha mẹ lớn tuổi
Nhiều gia đình mở tài khoản cho con từ khi con còn nhỏ để gửi tiền lì xì, đóng học phí hay tập cho con quản lý tiền tiêu vặt. Với trẻ dưới mười lăm tuổi, cha mẹ hoặc người giám hộ đứng ra mở và quản lý; trẻ lớn hơn có thể tự đứng tên với một số điều kiện theo quy định. Một số ngân hàng có gói tài khoản và thẻ dành riêng cho học sinh, sinh viên, có hạn mức chi tiêu để cha mẹ theo dõi.
Với cha mẹ lớn tuổi, chuyện khó không phải là mở tài khoản mà là dùng an toàn. Người cao tuổi là đối tượng bị các cuộc gọi giả danh công an, ngân hàng, nhân viên bảo hiểm nhắm tới nhiều nhất. Con cháu có thể giúp cài ứng dụng, đặt hạn mức chuyển tiền thấp, bật thông báo biến động số dư về cả máy của mình nếu cha mẹ đồng ý, và dặn một quy tắc đơn giản: ai gọi điện đòi chuyển tiền gấp thì gác máy, gọi lại cho con trước.
Đừng mở tài khoản đứng tên cha mẹ rồi con tự dùng thay, hay ngược lại. Tài khoản phải do chính chủ sử dụng; khi có chuyện như tranh chấp, thừa kế hay tài khoản bị khoá, việc dùng hộ gây rắc rối pháp lý cho cả hai bên.
Những trục trặc thường gặp và cách tránh
Trục trặc phổ biến nhất là tên trên các giấy tờ không khớp nhau: tên trong hộ chiếu có tên đệm mà hợp đồng lao động không có, hoặc thứ tự họ tên khác nhau giữa hộ chiếu nước ngoài và giấy tờ Việt Nam. Trước khi ra ngân hàng, xem lại tên trên mọi giấy tờ bạn mang theo; nếu lệch, mang thêm giấy tờ giải thích như giấy xác nhận của công ty.
Trục trặc thứ hai là số điện thoại. Ngân hàng gửi mã xác thực qua số điện thoại đăng ký, nên số đó phải là SIM Việt Nam đăng ký chính chủ đúng tên bạn. Dùng SIM đứng tên người khác, hoặc để SIM hết hạn khi về nước ngoài, là nguyên nhân hay gặp khiến người dùng không đăng nhập được ứng dụng sau một thời gian.
Trục trặc thứ ba là cho mượn tài khoản. Có người nhờ "mượn tài khoản nhận tiền giúp" hay rao mua tài khoản đã mở sẵn. Tuyệt đối không cho mượn, không bán: tài khoản đứng tên bạn bị dùng vào việc phạm pháp thì bạn là người đầu tiên bị gọi làm việc, và việc mua bán tài khoản ngân hàng là hành vi bị cấm.
Câu hỏi thường gặp
Người nước ngoài vào Việt Nam bằng thị thực du lịch có mở tài khoản được không?
Một số ngân hàng có thể từ chối hoặc chỉ mở tài khoản có thời hạn ngắn gắn với thời hạn thị thực, vì tài khoản của người nước ngoài thường gắn với thời gian được phép cư trú. Người sang làm việc, học tập có thị thực dài hạn hoặc thẻ tạm trú mở dễ hơn nhiều.
Việt kiều không còn quốc tịch Việt Nam có được mở tài khoản như công dân không?
Về nguyên tắc, người chỉ mang quốc tịch nước ngoài được xem là người nước ngoài khi mở tài khoản, dùng hộ chiếu nước ngoài và giấy tờ nhập cảnh hợp lệ. Người còn giữ quốc tịch Việt Nam và có căn cước hoặc hộ chiếu Việt Nam thì làm như công dân trong nước.
Có mở được tài khoản khi đang ở nước ngoài không?
Một số ngân hàng có quy trình cho người Việt ở nước ngoài, nhưng việc đối chiếu sinh trắc học và giấy tờ thường cần có mặt hoặc dùng căn cước chip với điện thoại có NFC. Hỏi trực tiếp ngân hàng định mở, và chuẩn bị số điện thoại Việt Nam còn hoạt động để nhận mã xác thực.
Một người được mở bao nhiêu tài khoản ngân hàng?
Không có giới hạn chung về số ngân hàng bạn được mở tài khoản, và nhiều người Việt có hai ba tài khoản ở các ngân hàng khác nhau để dự phòng khi một ứng dụng bảo trì. Điều cần là mọi tài khoản đều đứng tên và do chính bạn sử dụng.
Tài khoản lâu không dùng có bị đóng không?
Tuỳ quy định từng ngân hàng, tài khoản không phát sinh giao dịch trong thời gian dài có thể bị chuyển sang trạng thái ngủ, bị thu phí hoặc đóng sau khi thông báo. Nếu sắp đi xa lâu, hỏi ngân hàng cách giữ tài khoản và chuyển một khoản nhỏ định kỳ.
Mở tài khoản có cần mã số thuế không?
Thường không bắt buộc với tài khoản thanh toán cá nhân thông thường. Một số ngân hàng có thể hỏi thông tin thuế, nhất là với người nước ngoài theo các thoả thuận trao đổi thông tin tài chính quốc tế. Bạn chỉ cần khai đúng theo mẫu ngân hàng đưa.